Tutan Pu No Than Kap nih a chimmi cu atha kho tuk

Tutan ah Pu No Than Kap nih a chimmi cu Amak ko atha kho tuk. “Sal” timi tha tein a fianternak asi.

SAL TIMI HI?
“ကၽြန္”ဆိုတဲ့စကား
*************
Kan dunglai ah, mai miphun nautat ih rinsannak nei lo hnamdang lawng rinsan lungput cu “sâl lungput (slave spirit)” a si tin ka ngan.

Cucu lakawi tahrat in, NTK In “Chin party ṭan lo (cumi..khami party) cu sâl thinlung nei nan si a ti, tin ka sim lo mi tiang ka kaa sungah in barh ih an khir an zuang, an paw an râk.

Curuangah,
Miphun thawn pehparin “sâl, sâl tang, sâl lungput” timi hmandan le umzia hi tawiten zoh hnik uhsi.

KAWL HMUHDAN
Kum za hnakih tam Mirang uknak hnuai ih um Kawlpawl cun, Mirang kut hnuai ah sâl (sâl tang) kan si tin tuini tiangin an sim, cabu tampi ah an ngan. An hrangah hnamdang Mirang uknak lole thuneihnak hnuaiih um cu “sâl tang” an timi cu a si.

Curuangah,
Maj. General Aungsan cun, February 10, 1947 Pinlung khua ih Tlangmipawl hmai ah,

“..Tlangmipawl Mirang sâl nan si kan duh lo vekin kannih Kawl sâl nan si ding khal kan duh lo,” tin a sim.

A sim duhmi cu “..Tlangmipawl, Kawl uknak hnuaiah nan um kan duh lo,” a tinak a si. Hnamdang uknak hnuaiih um cu sâl thawn bangaw in Aungsan in a ret.
~~
Tuini ah,
Mirang uknak ihsin January 4, 1948 ah kan suak ti cu zapi theih a si. Asinan, Mirang uknak hnuaiih kan suak hnuah, zawi miphun uknak hnuaiah Tlangmi kan um?

Aungsan ih rak duh lomi vekin Tlangmipawl kan nung, kan um riangri ti cu mitmeng thei cin le hna nei cin cun hmuh le theih thluh a si.

Asile ziangah, kan upat zetmi Maj.Gen. Aungsan bangin sâl timi awfang hi kan hman duh lo, kan hman ngam lo ih kan huatnak san?

Kan sinak le dinhmun diktak kan zahpi ruangah maw, Hnamdang uknak hnuaiih um hi nuam kan ti tuk ruangah sâl timi awkam kan hmang siang lo sawn?
~~

Phunhnam thu ah, “sâl” timi cu,
➖Hmuihmel danglam cuang, kutke ah thirhhri le cikcin thawn khih le hrenmi, “heih..khah..” tin uico le caw men bangih kawk le sawr rero mi a si lo.

Miphun huapin “sâl tang” timi cu,

➖Hnamdang thuneihnak hnuai ah kan pupa ram, thli, tihnuai titlun, leihnuai leitlun um thluh khi a si.
➖Mai miphun thansonak tinkim-calai, nunphung le biaknak tiangin kanmäi thu in kan zir, kan kilhim, kan cawisang thei lo khal hi “sâl tang” ti theih a si fawn.

”Sâl lungput” timi cu a hnuai vek hi a si.

1️⃣Mai miphun hnakin hnamdang upat, ngaisang ih rinsan.
2️⃣Mai ṭong le calai hnakin hnamdang ṭong le calai ngaisang ih hmang.
3️⃣Mai nunphung hnakin hnamdang nunphung duh sawn le hmang sawn.
4️⃣Mai miphun zinledan le nuntudan hnakin hnamdang zinledan duh sawn.
5️⃣Mai miphun hnakin hnamdang upat ih ṭih sawn.
6️⃣Hnamdang kut hnuai ih um hrehnak nei lo.
7️⃣Mai phunpi parah ralṭha zet, hnamdang cu bawi le lal bangin upat ih ṭihzah.
8️⃣Mai miphun cu nautat le zahpi nan hnamdang uktu cu pathiante bangin upat le ṭihzah. #Hnamdang upa thawn hmel theih awk le rualpi ṭha si thei cu uanpi.
9️⃣Sinak, tohkham le hlawknak hmuh theinak a si ahcun mai miphun party tanta in hnamdang party zawm men.
~~

SAL cu HNAMHLO

➖Milutsuak Kiltu (Immigration) Office kipah an phar ih an tarmi ca thupi zet cu: “Leilung in miphun a dawlh hlo lo, milai in miphun a dawlh hlo sawn,”ti a si(ေျမၿမိဳ၍လူမ်ိဳးမေပ်ာက္လူၿမိဳ၍လူမ်ိဳးေပ်ာက္၏)။

🔺Miphun hlo timi hi arte hloh ih hloh a si lo. Thi hlo thluh tinak khal a si lo.

🔺Mai miphun hnakin hnamdang ṭong le anka, calai, nunphung, zinledan le thiamthil uar sawn, ngaina sawn le hman duh sawn miphun cu hnamdang ih dawlh cuahco mi “hnamhlo, hnamvai” an si.
🔺Cuvekpawl cu hnamdang sâl fate lole sâl lungput nei timi an si.
~~
Fawrh le thurawn duhmi;
🔴Mai miphun hloh ding phan ruangah hnamdang huat rero hnakin, kan neihmi “sâl lungput” sawn hi remṭhat ih tanta a thupi.

Hminsin:
Hitawk ah hnamdang timi cu Chin timi sungih telve lo miphun dang an si.
~~

Crd: Pu No Than Kap

Be the first to comment

Leave a Reply

Your email address will not be published.


*